تعادل در سواركاري :
تعادل در سواركاري :
هر موجودي داراي گرانیگاهی است و تعادل هر موجودي با هماهنگي اين گرانیگاه با زمين حفظ ميشود و خط عمود فرضي رسم شده از گرانیگاه بر زمين خط تعادل ناميده ميشود. هر جسمي داراي فقط يك گرانیگاه است و از اين مركز به زمين هم فقط يك خط به نام خط تعادل عمود ميشود. هر موجودي با تكيه بر نقاط اتكاء مختلفي تعادل خود را حفظ ميكند. صندلي بر روي چهار پايه و اسب بر روي چهار پا و سواركار با نشستن صحیح بر روي اسب در حاليكه دو استخوان نشيمن و محل اتصال آنها در تماس با زين است حفظ تعادل ميكند. و چنانچه اين تعادل بر هم بخورد، موجود به حالت نامتعادل تغيير وضعت ميدهد. هنگاميكه موجودي به حركت درميآيد گرانیگاه او تغيير مي كند. در حالتهاي خاصي از اجسام و يا وضعيت سوار بر روي اسب اين گرانیگاه ميتواند خارج از جسم قرار بگيرد. مانند گودي توخالي، حلقه آهني و يا سواري به هنگام مسابقه اسب دواني و يا پرش، سواري كه به درستي روي اسب مستقر ميشود گرانیگاه او تقريباً عمود بر گرانیگاه اسب ميشود و در هر حالتي كه اسب به خود ميگيرد خط ثقلي او منطبق است بر خط ثقل اسب. و اين در حالتي است كه اسب ايستاده و يا روي سطحي صاف حركت ميكند. و هر يك از حركت هاي اسب، به مانند آوردن سر به بالا و يا بردن به پائين و هر نوع انحناء بدن به راست يا چب گرانیگاه او را تا اندازهاي تغييرميدهد و مربي اسب (سواركار) موظف است گزانیگاه خود را در همه حالتها با گرانیگاه اسب هماهنگ كند. و فقط در اين صورت است كه اسب وزن سوار به راحتي تحمل كرده و سوار هم حداكثر بهرهبرداري را از قدرت اسب ميکند.
تجسم اين حالت موقعي امكانپذير است كه با كولهباري بر پشت حركت ميكنيد و يا انتهاي ميلهاي را بر نوك انگشت قرار داده و سعي ميكنيد در حال حركت آنرا حمل كنيد. به هنگام حمل وسيلهاي بايد به جلو خم شوید تا بتوانيد به راحتي حركت كنيد.
سواركار بايد به هنگام حركت اسب به جلو، هماهنگ با سرعت اسب، گرانیگاه خود را به سمت جلو (جهت حركت اسب) متمايل كند تا حدي كه مقداري جلوتر از گرانیگاه او قرار بگيرد. براي حفظ اين حالت بايد در حالت تعادل كامل در زين قرار گرفت. يعني با اسب حركت كرده و با حركتهاي اوهماهنگ شد. اگر گرانیگاه سوار از گرانیگاه اسب عقب بماند، فقط حمل ميشود سواركار بايد ابتدا گرانیگاه خود را با اسب هماهنگ و سپس نشست خود را بر روي سه نقاط اتكاء تنظيم کند. و حفظ اين دو حالت هماهنگ با هم همواره امكان پذير نيست. پس بايد يكي را برگزيد كه حالت نيم نشست را به وجود ميآورد. در اين حالت سوار خود را به جلوي زين كشيده با پائين دادن پاشنهها بيشتر اتكاء را بر روي رانها و پهناي ساق مستقر ميكند. در حركتهاي آرام (قدم، يورتمه و چهار نعل جمع) اين تضاد چندان مشهود نيست ولي اين مشكل عدم هماهنگي گرانیگاه را در سوارهاي مبتدي و يا به درستي آموزش نديده به وضوح ميتوان ديد. هماهنگي سواركار با اسب به هنگام اسب دواني و يا پرش كه سواركارگرانیگاه خود را كاملاً به جلو ميكشد، نمايش نيست. بلكه كمكي است به اسب براي بهتر دويدن و يا بهتر پريدن. به هرحال از گستردگي بحث تعادل تا به همين جا بسنده كرده و اضافه كنم سواركار ابتدا اسب را كمك ميكند تا متعادل و متوازن حركت كند و هرچه مراحل آموزش پيشرفتهتر ميشود. اين هماهنگي بيشتر شده و تا به جائي ميرسد كه سوار قادر ميشود به نفع حركت دلخواه خود تعادل اسب را به هم زده و او را با گرانیگاه خود هماهنك كند.
برای مثال در يكي از اثرهاي حركت عقبرو سواربا تمايل جزئي بالاتنه به عقب و فشار ساق روي تنگ، اسب را به عقب رفتن وا مي دارد.
روشهاي حركت اسب :
اسب با گامهاي قدم، يورتمه و چهار نعل و تاخت حركت ميكند. قدم حركتي است چهار مرحلهاي كه هر يك از دست و پاهاي جانبي اسب به ترتيب حركت ميكند و پوزه اسب به هنگام حركت قدم علامت بينهايت را رسم ميكند. انواع قدم: جمع، كشيده، معمولي و آزاد.
يورتمه، حركتي است دو مرحلهاي كه دست و پاي اوريب با هم حركت كرده و در فاصله بين اين دو حركت زماني بسيار كوتاه تعليق وجود دارد. گام يورتمه از قدم سريعتر و دراین حالت حفظ تعادل براي اسب راحتتراست .به دلیل حركت اوريب دست و پا تعليم اسب و سوار با گام يورتمه سادهتر. در بدو شروع تربيت اسب بايد مربي از روش يورتمه آزاد استفاده كند چرا كه هنوز عضلات كمر اسب ورزیده نشده و سوار را به پشت خود قبول نميكند و مربي در اين حالت نميتواند در روي زين مستقر باشد، زيرا ضربههاي نشيمن سوار بر پشت اسب او را ناراحت ميكند. انواع يورتمه: جمع،كشيده و يورتمه كار است.
چهار نعل :
حركتي است سه مرحلهاي كه با اضافه كردن مرحله تعليق به آن تبديل به حركت چهار مرحلهاي ميشود. و همگان به غلطت دست داخل را هدايت كننده ميدانند در صورتيكه پاي خارج هادي است ولي به دليل مشهود نبودن اين اشتباه پذيرفته شده و مرتب هم به كار گرفته ميشود. مراحل حركت چهار نعل در روي دايرهاي به دست راست به ترتيب عبارتند از: پاي خارج (چپ) پاي داخل (راست) دست خارج (چپ) و دست داخل (راست) و سپس مرحله تعليق كه زماني بس طولانيتر از زمان تعليق يورتمه دارد.
اسب بايد همواره چهار نعلي منظم داشته باشد، نامنظم بودن چهار نعل اسب بيشتر به هنگام شروع حركت با پاي موافق يا به هنگام تغيير جهت روي ميدهد. كه اسب دست عوض كرده و پاها را عوض نميكند. و اسب در حالتي نامتعادل به حركت ادامه ميدهد و سوار نوسان ناراحت كنندهاي در زير خود احساس ميكند.
چهار نعل مخالف :
حركتي است تمريني و يا در برنامه بعضي از مسابقهها به عنوان حركت اجباري گنجانده ميشود. اسب بايد در اين حالت در جهت مخالف حركت صحيح انجام دهد يعني زماني كه پاي چپ او جلو است به سمت چپ هم حركت كند. مراحل آموزش خارج از اصطبل :
هدف :
-
كشيدگي و قاطعيت گامهاي اسب.
-
اجراي صحيح چهار نعل مخالف.
-
حركت روي دو محور.
-
نيم گردش در حالت قدم
-
پاها كاملاً به زير كشيده شده باشند.
-
دستها آزاد شده و به راحتي حركت کنند.
-
حركت در روي راستاي دلخواه باشد.
-
وقار و متانت.
-
حركت با آهنگي منظم و يكنواخت.
-
دارا بودن انحناء مناسب به هنگام گردشها و چرخشها.
-
دقت و اطاعت.
-
دارا بودن شوق و ذوق تمرين و همكاري با تمام وجود.
اجراء :
تمرين اشكال مختلف براي نرمش بدن ؛ آمادگي عضلاني و ارتقاء درجه اطاعت و انقياد .
طراحی و تنظیم : معراج سعیدی
با سلام